Najczęstszą i najbardziej klasyczną odpowiedzią na krzyżówkowe pytanie o metal do utwardzania stopów platyny jest IRYD. Ten niezwykle gęsty i odporny na korozję metal szlachetny z grupy platynowców drastycznie poprawia parametry mechaniczne czystej platyny. Dzięki temu stop uzyskuje twardość niezbędną do produkcji trwałej biżuterii oraz precyzyjnej aparatury laboratoryjnej.
Najczęstsze odpowiedzi
- IRYD (4 litery) — najbardziej klasyczny dodatek stopowy, drastycznie zwiększający twardość czystej platyny
- RUTEN (5 liter) — bardzo twardy platynowiec, efektywnie podnoszący odporność mechaniczną stopów
Hasła 4-literowe
- IRYD — najbardziej klasyczny dodatek stopowy, drastycznie zwiększający twardość czystej platyny
Hasła 5-literowe
- RUTEN — bardzo twardy platynowiec, efektywnie podnoszący odporność mechaniczną stopów
Krótkie odpowiedzi
Który metal jest najczęściej wskazywany jako utwardzacz platyny?
W polskich krzyżówkach zdecydowanie najczęstszą odpowiedzią jest IRYD. To właśnie ten pierwiastek, dodany w ilości od kilku do kilkunastu procent, tworzy niezwykle trwałe stopy platynowo-irydowe, z których wykonano m.in. międzynarodowy wzorzec metra.
W jakim celu stosuje się ruten i rod w stopach z platyną?
Ruten i rod to alternatywne metale szlachetne, które wykazują doskonałe właściwości utwardzające. Ruten jest wyjątkowo efektywny i już mała jego domieszka znacząco zwiększa odporność na ścieranie, natomiast rod dodatkowo poprawia połysk i chroni stop przed matowieniem.
Jakie cechy fizyczne zyskuje platyna po dodaniu tych metali?
Czysta platyna jest metalem kowalnym i dość miękkim, podatnym na zarysowania. Dodatek innych platynowców, takich jak iryd czy ruten, drastycznie podnosi jej twardość w skali Mohsa, granicę plastyczności oraz odporność na rozciąganie, zachowując przy tym jej wyjątkową odporność chemiczną.
Czy pallad również pełni rolę dodatku utwardzającego?
Tak, pallad jest stosowany jako dodatek stopowy, choć charakteryzuje się mniejszą zdolnością utwardzania niż iryd czy ruten. Stopy platyny z palladem są bardziej plastyczne, co ułatwia ich precyzyjną obróbkę plastyczną w technikach jubilerskich.
Z tej samej półki
- Chemia i minerały w krzyżówkach
- Metale i stopy – lista haseł
- Metal w stopie z platyną – hasło do krzyżówki
- Stal stopowa inaczej – hasło do krzyżówki
- Stal na przyrządy precyzyjne – hasło do krzyżówki
Zweryfikowano: 2026-07-20
